W 2020 r. Gmina Żary o statusie miejskim przejęła zamek od prywatnych właścicieli. Kilka miesięcy wcześniej pożar strawił hełm wieży. Dewastowany obiekt wymagał pilnej interwencji. Zabezpieczono obiekt (fosa, energia, wykonano projekty wstepne itp.), odbudowano hełm wieży, a w międzyczasie odnaleziono stare dokumenty projektowe z lat 70 i 80 XX w.. Ponadto zmieniono Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Gminy Żary o statusie miejskim, aby umożliwić jakąkolwiek przebudowę, budowę dodatkowych schodów, wind, dodatkowych ścian itp.  

Równocześnie problem zamku znalazł swoje ważne miejsce w projekcie „Żary tu chcę żyć!!!” w ramach naboru Programu "Rozwój Lokalny". Obecnie czekamy na rozstrzygnięcie. Jednym z działań określonym w projekcie jest ralizacja I etapu rewiatlizacji żarskiego zamku, tj. zagospodarowanie wyłącznie parteru zamku do celów kulturalnych i turystycznych (ok. 650 m2). Niezbędne jest opracowanie projektu całości obiektu, który obejmować będzie m.in. remont w całości dachu, wykonanie podstawowych instalacji oraz elementyw komunikacji na parterze (windy, dodatkowe schody) oraz część prac konserwatorskich. Jeżeli nie otrzymamy dofinansowania w ramach Programu "Rozwój Lokalny", wówczas dokumentacja techniczna będzie podstawą ubiegania się o środki finansowe z innych programów. Pamiętajmy, że przejmując ten obiekt zdawano sobie sprawę, że remont zamku to praca na dziesięć – piętnaście lat. Rewitalizacja zamku jest ujmowana we wszystkich programach strategicznych miasta. W ostatnim czasie zlecono ekspertyzę stanu konstrukcji budynku wraz z pełną inwentaryzacją. Innym podstawowym dokumentem jest ustalenie programu, funkcji poszczególnych pomieszczeń oraz całego obiektu. Dokumenty te są wyjściowe do zlecenia opracowania pełnej dokumentacji technicznej obiektu wraz pozwoleniem na budowę. Wszystkie działania prowadzone są równolegle.

Zamek jest najważniejszym obiektem zabytkowym na starówce żarskiej. Tutaj skupia się cała historia miasta i okolic. Jest fundamentem tożsamości miasta i mieszkańców, wynika to ze wszystkich badań. Jest kluczem do zmiany wizerunku miasta, do dywersyfikacji jego głównych funkcji. Mieszkańcy powinni być włączeni w proces odbudowy. Dlatego ustalenie funkcji pomieszczeń, program zagospodarowania całego obiektu poddaje się do konsultacji społecznych. 

W załącznikach przygotowaliśmy dla Państwa rys historyczny oraz proponowaną koncepcję zagospodarowania żarskiego zamku.

Zachęcamy Państwa do wyrażenia swojej opinii na temat przygotowanej koncepcji zagospodarowania żarskiego zamku.